خموشانه

حق سکوتی برای نگفتن و ندیدن

بایگانیِ جامعه شناسی

نکاتی در آسیب شناسی جنبش سبز

22بهمن امسال، نقطه­ی عطف سرنوشت­سازی در مسیر جنبش سبز بود. اگر انتظار و هدف سبزها از 22 بهمن این بود که صدها هزار نفر از طرفداران این جنبش بتوانند از بستر راهپیمایی سال­روز پیروزی انقلاب استفاده کنند و با نماد و هویت و شعارهای خود در آن حاضر شوند، باید پذیرفت که در این هدف ناکام ماندند. مزیت جنبش سبز و به طور کلی جریان اصلاحات نسبت به جریان مقابلش این است که پیوند خود را با آنچه «واقعاً» در متن و بطن حاکمیت و جامعه می­گذرد نمی­گسلد و مانند جریان اقتدارگرا، ناکامی­هایش را با هیاهو و جنگ روانی، به نام پیروزی به هوادارانش قالب نمی­کند. جریان اصلاحی در هرجا موفق و کامیاب باشد، به آن می­بالد و موفقیت و کامیابی­اش را از طریق روزنه­های کوچک رسانه­ای­اش به رخ جریان حاکم می­کشد و هر کجا نیز به هر دلیلی با ناکامی مواجه شد و یا نتیجه­ی تدابیرش چنان نبود که انتظارش را داشت، به اشتباه محاسبه و تدبیر خود صادقانه اذعان می­کند و در فضایی آزاد و بی لکنت، به آسیب­شناسی و ترمیم تاکتیک­ها و استراتژی­های خود می­پردازد. 22 بهمن نیز از مواردی است که جنبش سبز دچار اشتباه محاسبه و خطای تحلیل شد و هرچند کاملاً ناکام نبود، به نتیجه­ای که مطلوبش بود نرسید. در آسیب­شناسی این رویداد، می­توان بار این ناکامی را فارغ­دلانه به دوش جریان حاکم انداخت و با تنظیم کردن فهرست بلندبالایی از تدابیر بی سابقه­ی آنها برای به دست گرفتن فضای این روز، از اعزام هزاران نیرو از سراسر کشور گرفته تا ایجاد فضای به شدت امنیتی و نظامی در تهران، بازداشت صدها نفر از سبزها پیش از پیوستن به راهپیمایی، ضرب و شتم وحشیانه­ی سران اصلاحات در لحظات آغازین پیوستنشان به راهپیمایی، پخش اعترافات کذایی بازداشت­شدگان در روزهای قبل از راهپیمایی، صدور احکام اعدام برای شماری از متهمان و منتسب کردن آنها به جنبش سبز و ده­ها سناریو و برنامه­ی دیگر، اعلام نمود که در چنین فضایی طبیعی است که سبزها نتوانند چنان که باید و شاید، مطالبات و هویت خود را نشان دهند و بنابراین هیچ اشکال و ایرادی بر جنبش سبز وارد نیست و هرچه فریاد دارید بر سر جریان حاکم بکشید! اما چنین استدلال­هایی دقیقاً مشابه همان ادبیات و نگاهی است که سال­هاست در تار و پود جریان حاکم نفوذ کرده و تمام عیوب و نقائص و ناکامی­ها و کمبودها را به «دشمن» نسبت داده و مسئولیت خود را انکار می­­کنند.  ادامهٔ مطلب »

Advertisements